• Star

Të drejtat dixhitale

Çfarë janë dhe si mbrohen?

• Të drejtat dixhitale →

• Lock

Siguria Online

Fjalëkalime dhe privatësi

• Siguria online →

• Information

Dezinformimi

Si të dallosh lajmet e rreme?

• Dezinformimi →

• Message

Pjesëmarrja qytetare

Angazhimi i sigurt online

• Pjesëmarrja qytetare →

Testoni njohuritë tuaja dixhitale

10 pyetje — anonime, pa login, pa të dhëna personale

• Fillo vlerësimin

🔒 E drejta për privatësi
Informacioni juaj është juaji.
Emri juaj, numri i telefonit, fotot, mesazhet — askush nuk ka të drejtë t'i marrë pa lejen tuaj.
Çfarë do të thotë kjo në praktikë:
- Nëse një aplikacion ju kërkon shumë informacion personal — nuk jeni të detyruar ta jepni
- Nëse dikush ju fotografon pa leje — ka shkelur të drejtën tuaj
- Mesazhet tuaja janë private — askush nuk duhet t'i lexojë pa lejen tuaj

• ← Pas

• Vazhdo →

🗣️ E drejta për të folur lirë
Keni të drejtë të shpreheni online.
Mund të shkruani, të ndani mendime, të kërkoni ndihmë — në internet, ashtu si në jetë.
Çfarë do të thotë kjo në praktikë:
- Askush nuk mund t'ju detyrojë të fshini diçka që keni shkruar
- Nëse dikush ju dërgon mesazhe të këqija ose kërcënuese — kjo është e paligjshme
- Mund ta bllokoni dhe raportoni çdo person që ju ngacmon online

• ← Pas

• Vazhdo →

📵 E drejta për të fshirë informacionin tuaj
Çdo gjë që keni vendosur në internet — mund ta hiqni.
Nëse keni një llogari që nuk e doni më, ose keni postuar diçka që dëshironi ta fshini — keni të drejtë ta bëni.
Si funksionon:
- Çdo platformë (Facebook, Instagram, TikTok) ju lejon të fshini llogarinë
- Mund të kërkoni të hiqet edhe informacion që dikush tjetër ka postuar për ju
- Nuk keni nevojë të shpjegoni pse — është e drejta juaj

• ← Pas

• Keshilla →

⚠️ Si ta njohim kur diçka nuk shkon?
Nëse ndodh ndonjë nga këto — diçka nuk është në rregull:
1. Dikush ka hyrë në llogarinë tuaj pa lejen tuaj
2. Dikush poston foto tuajat pa ju pyetur
3. Merrni mesazhe që ju frikësojnë ose ju bëjnë të ndiheni keq
4. Dikush ju kërkon të fshini diçka që keni shkruarÇfarë mund të bëni:
- Bllokoni personin menjëherë
- Raportoni te platforma (ka butonin "Raporto" në çdo aplikacion)
- Flisni me dikë që ju besoni, psh. stafin e organizatës ose telefononi nr. 116 (linja e ndihmës)💪 Mbani mend
Interneti është një vend publik. Ti ke të drejta aty njëlloj si kudo tjetër. Askush nuk ka të drejtë të të dëmtojë, të të frikësojë, ose të marrë informacionin tënd pa leje.

• ← Pas

• Vazhdoni me Modulin 2 — Siguria online →

• ← Pas

• Vazhdo

🔑 Fjalëkalimet — çelësi i llogarisë suaj
Fjalëkalimi është si çelësi i shtëpisë. Nëse është i dobët — dikush mund të hyjë lehtë.
Një fjalëkalim i mirë:
• Ka të paktën 8 karaktere
• Ka numra dhe shkronja të përziera — p.sh. Lule2026!
• Nuk është emri juaj, data e lindjes, ose "1234"
• Është i ndryshëm për çdo llogari
Çfarë të mos bëni kurrë:
• Mos ia jepni fjalëkalimin askujt — as partnerit, as fëmijëve, as miqve.
• Mos e shkruani fjalëkalimin në një vend ku mund ta shohë dikush tjetër.
• Nëse dyshoni që dikush e di fjalëkalimin tuaj — ndryshojeni menjëherë.

• ← Pas

• Vazhdo →

📩 Mesazhet dhe emailet e rreme
Ndonjëherë marrim mesazhe që duken si nga banka, policia, ose dikush që njohim — por janë të rreme. Kjo quhet phishing (shqip: mashtrim me mesazhe).
Si ta njohim një mesazh të rremë:
• Ju kërkon të klikoni një link menjëherë
• Ju kërkon fjalëkalimin ose numrin e kartës
• Ju thotë se keni fituar diçka — një çmim, para, telefon
• Ka gabime shkrimi ose gjuhë e çuditshme
Çfarë të bëni:
• Mos klikoni linkun
• Mos jepni asnjë informacion
• Fshijeni mesazhin
• Nëse jeni të pasigurt — pyesni dikë që besoni
💡Mbani mend: Banka dhe policia kurrë nuk kërkojnë fjalëkalime ose informacion personal nëpërmjet mesazhit.

• ← Pas

• Vazhdo →

👤 Njerëzit e panjohur online
Ndonjëherë dikush i panjohur na kontakton online — në Facebook, Instagram, WhatsApp. Mund të duket miqësor, mund të thotë gjëra të bukura.
Shenja që diçka nuk shkon:
• Ju kërkon fotografi — sidomos fotografi personale
• Ju kërkon të takoheni vetëm, pa i treguar askujt
• Ju premton para, punë, ose ndihmë në këmbim të diçkaje
• Ju kërkon të mbani bisedën sekret
Çfarë të bëni:
• Mos pranoni kërkesa miqësie nga njerëz që nuk i njihni
• Mos ndani fotografi personale me njerëz të panjohur
•Nëse ndiheni të shqetësuar — bllokojeni dhe flisni me dikë
⚠️E rëndësishme: Nëse dikush online ju bën të ndiheni të frikësuar ose jo mirë — nuk është faji juaj. Keni të drejtë të mbroheni

• ← Pas

• Vazhdo →

📱Kujdes me atë që ndani
Çdo gjë që postoni online — foto, vendndodhje, informacion personal — mund ta shohë dikush që nuk e prisni.
Mos ndani kurrë online:
Adresën e shtëpisë ose të shelterit
• Oraret tuaja të përditshme — kur dilni, ku shkoni
• Fotografi ku shihet vendndodhja juaj
• Informacion për fëmijët tuaj — shkolla, aktivitetet
Para se të postoni diçka — pyesni veten:
"A do të ndihesha mirë nëse këtë e shihte një i huaj?" Nëse përgjigja është jo — mos e postoni.✅ Pesë gjërat që mund t'i bëni sot
• Ndryshoni fjalëkalimin nëse është i thjeshtë
• Kontrolloni kush mund t'i shohë postimet tuaja (settings → privatësia)
• Bllokoni çdo person që ju bën të ndiheni jo mirë
• Mos klikoni linqe nga numra ose njerëz që nuk njihni
• Flisni me stafin nëse keni ndeshur diçka shqetësuese online

• ← Pas

• Vazhdoni me Modulin 3 — Dezinformimi →

• ← Pas

• Vazhdo →

📰 Çfarë është një lajm i rremë?
Një lajm i rremë është informacion që nuk është i vërtetë — por shpërndahet sikur të ishte.
Mund të jetë:
• Një lajm i shpikur plotësisht
• Një foto e vërtetë por me tekst të rremë poshtë
• Një video e vjetër që prezantohet si e re
• Informacion i pjesshëm — i vërtetë pjesërisht, i rremë pjesërisht
Pse shpërndahen lajmet e rreme?
• Për të frikësuar njerëzit
• Për të bërë dikë të duket keq
• Për të fituar klikime dhe para
• Për të manipuluar mendimin e njerëzve

• ← Pas

• Vazhdo →

🔍 Si ta dallojmë një lajm të rremë?
1. Ndaluni para se të klikoni ose ndani
Lajmet e rreme shpesh kanë tituj që ju bëjnë të ndiheni:
• Shumë të frikësuar
• Shumë të zemëruar
• Shumë të befasuar
Nëse një lajm ju bën të ndiheni kështu — ndaluni dhe kontrolloni para se të ndani.2. Kontrolloni burimin
Pyesni veten:
• Kush e ka shkruar këtë?
• Është një faqe e njohur apo një emër i panjohur?
• Ka datë dhe autor?
💡 Nëse nuk mund të gjeni kush e ka shkruar — mos e besoni dhe mos e ndani.3. Kërkoni të njëjtin lajm diku tjetër
Kërkoni në Google emrin e lajmit. Shikoni nëse e ka edhe ndonjë faqe tjetër e njohur. Nëse diçka është e vërtetë — e raportojnë shumë burime. Nëse e gjeni vetëm në një vend — dyshoni.4. Shikoni foton me kujdes
Ndonjëherë përdoren foto të vjetra ose foto nga vende të tjera.
Mund të kontrolloni një foto duke:
• Klikuar me të djathtën mbi foto
• Zgjedhur "Kërko imazhin në Google"
• Shikoni ku është shfaqur kjo foto më parë5. Pyesni dikë që besoni
Nëse nuk jeni të sigurt — mos e ndani. Pyesni dikë — stafin, një mik, një familjar.
Është gjithmonë më mirë të pyesësh sesa të ndash diçka të rreme.

• ← Pas

• Vazhdo →

📱 Lajmet e rreme dhe ne
Lajmet e rreme mund të na dëmtojnë drejtpërdrejt:
• Mund të na frikësojnë pa arsye
• Mund të na bëjnë të mos besojmë njerëz që na ndihmojnë
• Mund të na bëjnë të marrim vendime të gabuara
• Mund të na izolojnë nga familja dhe miqtë
⚠️ Kujdes: Ndonjëherë lajmet e rreme shpërndahen qëllimisht për të frikësuar gra në situata të vështira — për t'i bërë të mos kërkojnë ndihmë. Nëse keni dëgjuar diçka që ju frikëson — flisni me stafin para se ta besoni.✅ Pesë gjërat që mund t'i bëni sot
• Ndaluni para se të ndani çdo lajm — edhe nëse vjen nga një mik
• Kontrolloni kush e ka shkruar dhe kur
• Kërkoni të njëjtin lajm në burime të tjera
• Mos ndani nëse nuk jeni të sigurt
• Pyesni dikë që besoni nëse keni dyshim💪 Të mos besosh çdo gjë që lexon online — nuk është mosbesim. Është mençuri.

• ← Pas

• Vazhdoni me Modulin 4 — Pjesëmarrja qytetare →

• ← Pas

• Vazhdo →

🗳️Çfarë është pjesëmarrja qytetare online?
Nuk duhet të jeni politikane ose aktiviste për të qenë pjesë e shoqërisë. Pjesëmarrja qytetare mund të jetë diçka shumë e thjeshtë:
• Të raportoni një problem në lagjen tuaj
• Të nënshkruani një kërkesë online
• Të ndani informacion të dobishëm me të tjerët
• Të komentoni ose votoni për diçka që ju prek
• Të kërkoni informacion për të drejtat tuaja
• Të kontaktoni një organizatë që mund t'ju ndihmojë
Të gjitha këto janë forma të pjesëmarrjes — dhe të gjitha kanë vlerë.

• ← Pas

• Vazhdo →

🛡️ Si të shpreheni në mënyrë të sigurt
Shprehja online ka të drejta — por edhe rreziqe. Ja si të mbroheni:
Mendoni para se të postoni
Pyesni veten:
• A dua që këtë ta shohë çdokush?
• A mund të më dëmtojë kjo në të ardhmen?
• A e di me siguri që ky informacion është i saktë?
Kontrolloni cilësimet e privatësisë
Në Facebook, Instagram dhe platforma të tjera mund të zgjidhni kush i sheh postimet tuaja:
• Vetëm miqtë
• Vetëm ju
• Publiku i gjerë
💡 Nëse nuk jeni të sigurt — zgjidhni "Vetëm miqtë" ose "Vetëm unë" derisa të ndiheni komod.
Mos ndani informacion personal
Edhe kur shpreheni për çështje të rëndësishme — mos vendosni:
• Adresën tuaj
• Numrin e telefonit
• Vendndodhjen tuaj aktuale
• Informacion për fëmijët

• ← Pas

• Vazhdo →

📢 Si të raportoni një problem
Nëse keni parë diçka të padrejtë — online ose në jetën reale — mund ta raportoni.
Online mund të raportoni:
• Përmbajtje abuzive ose të dhunshme → butoni "Raporto" në çdo platformë
• Ngacmim ose kërcënim → te platforma dhe te policia
• Shkelje të të drejtave → te organizata si IDPP ose organizata të shoqërisë civile
Si të raportoni te platformat:
• Shkoni te postimi ose profili problematik
• Klikoni tre pikat (···) ose shigjetën
• Zgjidhni "Raporto"
• Ndiqni hapat — është e thjeshtë dhe anonim
⚠️ E rëndësishme: Raportimi nuk e zbulon identitetin tuaj. Personi që raportoni nuk do të dijë që jeni ju.✅ Pesë gjërat që mund t'i bëni sot
• Kontrolloni cilësimet e privatësisë në telefonin tuaj
• Mësoni ku është butoni "Raporto" në aplikacionet që përdorni
• Ruani numrin 116 në telefon
• Ndani me një mik ose familjar diçka të dobishme nga këto module
• Besoni zërin tuaj — ai ka vlerëNuk duhet të keni shumë njohuri teknike për të qenë pjesë e shoqërisë online. Duhet vetëm të dini të drejtat tuaja — dhe t'i përdorni.

• ← Pas

• Shiko burime →